دارد . لهذا تكسب و صنعت ، طريقهء انبيا و اولياء بوده است و خود را از آن معاف نداشته‌اند ، با وجود شدت زهد و اعراض ايشان از دنيا و ما فيها و حضرت داود ، سليمان و همچنين يحيى و زكريّا عليه السّلام تكسب و صنعت مىفرمودند و نمىخوردند مگر از تكسب يد خود و جناب پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در حال صغر سنّ ، در نفقه عمّ خود ، ابى طالب بود و چونكه فى الجمله به حركت در آمد آن حال را براى خود مرضى نديد و براى خود كسب مىفرمود و سرمايه ، از خديجه گرفت و به تجارت مشغول شد و جناب امير المؤمنين عليه السّلام و ساير اولاد و ائمه معصومين عليه السّلام همگى عمل بيل و زراعت و غراست مىكردند و در روايتى از طرفين « 1 » وارد شده است كه آن جناب هزار مملوك از كدّ يمين و تكسب خود خريدند و آزاد نمودند و مشهور است كه حرفه آن حضرت نيز كتابت بود و خياطى ، حرفه ادريس و چوپانى ، حرفه موسى عليه و عليهم السلام بوده است و نهى و توبيخ بسيار از ائمه اطهار عليه السّلام در عطلت ، فراغ ، كسالت و اتّكال بر معونت مردمان و سؤال از ايشان ، وارد شده است و جناب امام جعفر صادق عليه السّلام « 2 » فرمودند كه آيا عاجز است احدى از شما ، اينكه مثل مورچه باشد ؟ به درستى كه مورچه مىكشد به سوى سوراخ خود و فرمودند « 3 » كه كسل مباش از معيشت خود ، به نحوى كه كلّ بر مردمان باشى و سؤال فرمودند در يك روزى ، از احوال مردى ، و عرض شد كه محتاج شده است پس فرمودند كه در اين روزها چه مىكند ؟ عرض شد كه در خانه خود نشسته و عبادت پروردگار خود مىكند آنگاه فرمودند كه قوت او از كجاست ؟ عرض شد كه از نزد بعضى از اخوان دينى او ، پس فرمودند كه به خدا قسم كه اين كس كه قوت او را مىدهد عبادت او شديدتر است از او و در حديث نبوى است كه « من الذّنوب ذنوب لا يكفّرها الا الهّم بطلب المعيشة » « 4 » . يعنى به درستى كه از جملة گناهان ، گناهانى است كه

--> ( 1 ) . كافى 5 : 74 / 2 و 4 ( 2 ) . كافى 5 : 79 / 10 ( 3 ) . كافى 5 : 78 / 4 ( 4 ) . محجة البيضاء 3 : 139